Waarom wij instemmen met het Bestuursakkoord Groen

Vanmiddag is in de commissie Groen en Water gesproken over het Bestuursakkoord Groen dat onlangs werd gesloten tussen het Rijk en de gezamenlijke provincies. D66 heeft in die vergadering uitgesproken met het akkoord te zullen instemmen, maar wel met pijn in het hart. Omdat wij begrijpen dat deze keuze bij velen in onze achterban vragen oproept, zeker gezien het standpunt van de Tweede Kamerfractie, legt de fractie graag verantwoording af. 

Laten wij vooropstellen dat ook wij het Bestuursakkoord Groen barslecht vinden. Het kabinetsbeleid op het groendossier is destructief en de enorme bezuinigingen die Staatssecretaris Bleker doorvoert zullen nog decennialang te voelen zijn.

Waarom gaat D66 dan toch akkoord? Dat is een lang verhaal. In de kern komt het neer op het volgende: het alternatief is slechter, er is behoefte aan duidelijkheid en we moeten een volgende bezuinigingsronde voor zijn.

Het alternatief is slechter

De afgelopen jaren heeft Zuid-Holland veel gedaan om de leefbaarheid te verbeteren door grond aan te kopen voor de aanleg van nieuwe natuur. Dat was in lijn met de doelen die het Rijk destijds had gesteld om te voldoen aan de Europese doelstellingen voor groen en water. Inmiddels is duidelijk dat het vorige college te enthousiast is geweest in het aankopen van die gronden. “Hoe meer hoe beter”, was het devies en over de kosten hoefden we ons niet druk te maken. Het Rijk zou die later wel bijpassen. Niet dus. Bovendien blijkt nu dat er geen geld is gereserveerd om de groene gebieden de komende jaren ook te beheren, wat essentieel is voor de toegankelijkheid ervan. Geen beheer leidt tot gevaarlijke situaties waardoor een gebied op termijn moet sluiten. Dit kan zowel het vorige college worden verweten, maar ook de Staten die daar onvoldoende scherp op zijn geweest.

De komende jaren mag van het Rijk alleen nog grond voor natuur worden aangekocht of ontwikkeld, als het gebied een bijdrage levert aan internationale natuur- en waterdoelstellingen. Dit wordt de herijkte Ecologische Hoofdstructuur (EHS) genoemd. Een deel van de grond die Zuid-Holland heeft aangekocht, ligt echter in gebieden buiten de herijkte EHS, in gebieden die dus niet aan die doelstellingen voldoen. Het Rijk had ooit toegezegd ook de aankoop van die gronden aan de provincie te zullen betalen, maar is daar bij het aantreden van dit kabinet op teruggekomen. De provincie draait dus zelf voor de kosten op, omdat het Rijk alleen wil betalen voor grond in die EHS.  

Het zou een behoorlijke strop zijn voor Zuid-Holland om al die grond - het gaat om heel veel hectares - zelf te moeten betalen. Eigenlijk kunnen we dat niet eens. Het Bestuursakkoord Groen maakt het echter mogelijk een deel van die te veel gekochte gronden te ruilen voor gronden binnen de EHS. Op die manier betaalt het Rijk dus toch nog een beetje, alleen raken we wel stukken grond kwijt die ook voor natuur waren bedoeld. Maar toch, dit is gunstiger dan allerlei alternatieve scenario’s die op tafel lagen. Hadden we de gronden niet als “ruilgrond” mogen gebruiken, dan zou de rekening voor Zuid-Holland zeer waarschijnlijk tientallen miljoenen nadeliger zou uitvallen.

Duidelijkheid 

Een tweede reden om nu in te stemmen met het Bestuursakkoord Groen is dat er grote behoefte is aan duidelijkheid. Het groenbeleid staat inmiddels een jaar stil en daar schiet niemand iets mee op. Het is van groot belang dat particulieren en organisaties die verantwoordelijk zijn voor het beheer van natuur en groen in Zuid-Holland weten waar ze aan toe zijn. En ook voor gemeenten is het belangrijk om te weten wat zij wel en niet in hun buitengebied kunnen of moeten doen. Wat D66 betreft geven wij liever duidelijkheid dat een gebied (nu) geen natuur wordt dan dat er nog eens een jaar of langer over allerlei opties gesproken wordt. Daarmee laat je alle partners in de toekomstige natuurgebieden onnodig in onzekerheid zitten. Bovendien schieten ook ons landschap en de biodiversiteit daar helemaal niets mee op. 

Sommige partijen denken dat als de provincies dit akkoord verwerpen er nieuwe onderhandelingen kunnen plaatsvinden met een betere uitkomst. Wij denken daar anders over. De provincies en het Rijk hebben al meer dan een jaar onderhandeld om tot dit (slechte) akkoord te komen. Langer onderhandelen zal echt niets opleveren. Het alternatief is dan dat het Rijk de door de landelijke coalitie en gedoger gewenste bezuinigingen zal doorvoeren door middel van een wet. En wetgeving in Nederland heeft tijd nodig, zelfs wanneer het om een spoedwet gaat. 

Vrees voor nieuwe bezuinigingen

D66 vreest verder voor nieuwe bezuinigingen als we niet snel handelen. De geluiden dat extra bezuinigingen op de Rijksbegroting nodig zijn worden steeds sterker. Het zou zomaar kunnen dat de regering en de gedoogpartner PVV opnieuw naar het groen kijken om daar nog meer geld te halen, zeker omdat de aversie tegen groen een van de weinige dingen lijkt te zijn waar CDA, VVD en PVV het over eens zijn. Wanneer het bestuursakkoord definitief is kunnen deze extra bezuinigingen als het goed is worden voorkomen. Afspraak is immers afspraak, volgens premier Rutte.  

Zoals gezegd is onze instemming met het akkoord zeker niet van harte. In de Statenvergadering, maar ook in de maanden daarna, zullen wij ons blijven inzetten om ook de komende jaren zoveel mogelijk groen te realiseren, ondanks het Rijksbeleid. Tegelijkertijd: deze bezuinigingen zijn onafwendbaar,. Wij kunnen dus maar beter snel door de zure appel heen bijten en aan de slag gaan om te redden wat er te redden valt.

Namens de fractie,

Geertjan Wenneker & Paul Breitbarth 

Woordvoerders Groen

Deel via: