Eerste reactie D66 Zuid-Holland op rijks urgentieprogramma Randstad

woensdag 27 juni 2007

Vandaag is tijdens de laatste Statenvergadering van Zuid-Holland voor het zomerreces, het door de meeste partijen een eerste visie gegeveven op het rijks urgentieprogramma Randstad. Dit programma is vrijdag 22 juni jl. door de ministerraad vastgesteld.

D66 heeft zicht niet tevreden getoond met het programma: zo worden er, ondanks dat het wel een urgentieprogramma heet, voor veel prioritaire projecten geen middelen beschikbaar gesteld, en is de vermindering van de bestuurlijke drukte slecht op goede bedoelingen gebaseerd.

Onderstaand kunt u de gehele bijdrage lezen van D66 Zuid-Holland;

Voorzitter,

De toenemende mondialisering dwingt ons te bezinnen op de toekomstige welvaart en welzijn van de inwoners van de Randstad en daarmee ook van Zuid-Holland. De economie van Zuid-Holland zal in onze opvatting veel minder dan nu een maak- en verplaats-economie zijn en veel meer een denk- en diensteneconomie zijn. In onze visie zal alleen deze omslag er voor kunnen zorgen dat de positie van Zuid-Holland binnen Nederland en de wereld een sterke blijft. De economie van de toekomst vraagt om een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Een klimaat dat niet alleen aantrekkelijk is voor bedrijven, maar vooral ook voor haar medewerkers. Een klimaat waarin het goed wonen is omdat de juiste woningen beschikbaar zijn en ze in de omgeving kunnen recreëren. Wandelen en fietsen in het groen en een schone omgeving, waar de culturele- en onderwijsvoorzieningen van een hoog niveau zijn. Waar wonen, werk en vrije tijd goed bereikbaar zijn, maar ook waar de zorgvoorzieningen voor jong en oud in orde zijn. Waar de burger zoveel mogelijk grip heeft op het inrichten van zijn eigen leven.
Het is daarom van belang dat er wat gaat gebeuren in de Randstad. D66 is nog steeds van mening dat de Randstad het beste gediend zou zijn met één Randstadautoriteit, waarin d.m.v. één slagvaardig bestuur de gestelde prioriteiten behaald kunnen worden. De politieke realiteit is echter vooralsnog anders en voor ons ligt nu een rijks urgentieprogramma Randstad.

Voorzitter, voor wat betreft de aandachtspunten of prioritaire projecten voor Verkeer &Vervoer uit het urgentieprogramma is D66 verheugd dat de kwaliteit van leven en een goed woon-, werk en leefklimaat als een van de hoofdopgaven staat gedefinieerd. Dat is voor D66 het uitgangspunt waarmee we naar dit URP zullen kijken en bereikbaarheid en een klimaatbestendige, veilige delta is ook zeker te scharen onder de hoofdopgave ‘kwaliteit van leven’.

Positief vindt D66 dat in deze kabinetsperiode een heroverweging voor de keuze voor een bedrijventerrein in de noordrand van de Hoeksche Waard wordt gedaan, en dat het streven is daarover ook een besluit te nemen in deze kabinetsperiode. Ik zal nu niet te lang bij dit punt stilstaan, maar het moge duidelijk zijn dat D66 geen voorstander is van een bedrijventerrein in de Hoeksche Waard. Verder is de aanpak van de zwakke schakels langs de kust een project waar wij ons in kunnen vinden.

D66 betreurt het dat er pas in de periode 2008-2011 een verkenning naar de mogelijkheden gedaan zal worden naar de uitbreiding van het spoor tussen Den Haag en Rotterdam. Wat ons betreft kan het verbeteren van het OV op dit traject bijdragen aan de ontwikkeling van dit deel van de Randstad, zowel in economische, maar ook in de zin om de leefbaarheid te vergroten;
Wat betreft de A4 Midden Delfland valt het op dat dit project wel als prioritair project is aangemerkt, maar dat tegelijkertijd de Planstudie A13/A16 ook als prioriteit is aangemerkt. Deze twee projecten hangen met elkaar samen en zullen dan ook gekoppeld moeten worden. De A13/16 is recent toch weer een reële optie geworden, ook voor minister Eurlings, en die moet dan ook serieus meegenomen worden in de planvorming, want de A4 door Midden Delfland kan er wat D66 betreft enkel komen als je hem niet ziet, niet hoort en niet ruikt.

D66 constateert verder dat het gaat om Randstad vraagstukken. Als Randstadprovincie moet je hier ook over de Zuidhollandse belangen heen durven springen. De verbindingen in de Noordvleugel, zoals Schiphol-Almere/Lelystad, zijn daarom ook zeer belangrijk voor de economie van de gehele Randstad. We dienen er daarnaast voor te waken dat het niet alleen om secundaire wegen, lightrail en streekvervoer gaat maar dat ook de nationale verbindingen en investeringen in de gaten worden gehouden. Ook deze zijn immers van groot belang voor de positie van de Randstad.
We moeten waken voor verstedelijking die niet langs infra-assen loopt. (Dit werkt verrommeling in de hand en het tegengaan hiervan staat niet als prioriteit aangegeven in het urgentieprogramma.)

De vermindering van bestuurlijke drukte is een voorwaarde om de prioritaire projecten slagvaardig te kunnen uitvoeren. Zoals ik al eerder betoogde heeft een Randstadautoriteit de grote voorkeur van D66. Met dit rijks urgentieprogramma worden helaas weinig concrete vormen gegeven aan die noodzakelijke vermindering van de bestuurlijke drukte. Veel blijft vaag en vrijblijvend op dit punt. Zo wordt er aan regionale bestuurders gevraagd het randstadbelang te laten prevaleren boven het lokale of regionale belang: mijn verwachting is dat het voor hen soms zeer moeilijk wordt om dit uit te leggen, zoals UPR voorstelt, dit aan de gemeenteraden en PS uit te leggen. Immers, zij zijn toch ook regionale bestuurders en dienen die belangen ook te behartigen? En over vrijblijvendheid gesproken, vervolgens wordt ook gesteld dat veel afhangt van de ‘bereidheid van regionale bestuurders om de autonomie van hun eigen huishouding ondergeschikt te maken aan het Randstadbelang’ en als klap op de vuurpijl wordt gesteld dat ‘de chemie tussen betrokken personen’ bepalend zal zijn. Kortom: de vermindering van bestuurlijke drukte is erg vrijblijvend en te weinig zeggend. Daar zijn krachtigere afspraken voor nodig.

Voorzitter, ik rond af. Wat D66 betreft is het voorgestelde ambitieniveau in het urgentieprogramma vooralsnog slappe hap, zeker omdat er voor veel projecten geen middelen beschikbaar worden gesteld. Wel constateer ik dat in het Upr sterk de nadruk ligt op wegen; zaken als kenniseconomie, scholing en het Groene Hart komen er maar bekaaid van af. Er is, zoals ik al opmerkte, daarnaast ook serieuze en extra aandacht nodig voor vermindering van de bestuurlijke drukte. Onze grootste zorg blijft toch wel de realisatie van al deze mooie plannen; pakt het rijk dit keer echt door als we het als provincies niet doen??
Laten we verder ook oppassen dat hier niet weer een discussie op volgt van zogenaamde ‘deskundologen’ die al te diep in hun navel staren over welke projecten wel en niet uitgevoerd moeten worden. Hou vooral voor ogen welke behoefte die samenleving heeft en laat de bestuurlijke organisatie daar een resultante van zijn en niet omgekeerd waarbij de bestuurlijke organisatie bepalend is voor de problemen waar de burger mee opgezadeld wordt. Geen discussies over de structuren omwille van de structuurdiscussie!

Geertjan Wenneker, fractievoorzitter D66 Zuid-Holland